1 miljoen kuub zand naar De Eems

Dit is een artikel uit MeerstadNieuws editie 7.

In plangebied Meerstad staat de komende jaren een grote operatie op het programma. We gaan het Woldmeer vergroten en daarbij komt circa één miljoen kubieke meter zand vrij. Dat verplaatsen we naar De Eems. Een omvangrijk project, dat zorgvuldig wordt voorbereid en waarbij we de overlast voor de omgeving zoveel mogelijk beperken. Projectmanager Sven Erik Zandvoort legt uit hoe dit in zijn werk gaat.

Slim omgaan met eigen grond
“In Meerstad werken we met een gesloten grondbalans. Dat betekent dat we grond die vrijkomt, binnen het gebied opnieuw gebruiken. Het zand uit het toekomstige nieuwe deel van het Woldmeer gebruiken we bijvoorbeeld om nieuwe woongebieden op te hogen, zoals nu in De Eems.”

Omdat deze locatie niet direct naast het meer ligt, is gekozen voor transport via leidingen in plaats van vrachtverkeer. “Zo voorkomen we veel transportbewegingen over de openbare weg. Dat scheelt overlast voor bewoners en is efficiënter in uitvoering.”

Transport via leidingen
Het zand wordt gewonnen met een zandzuiger. Dit zand wordt gemengd met water en via een persleiding naar De Eems gepompt. “Dat klinkt eenvoudig, maar er komt veel bij kijken,” legt Sven Erik uit. “Je hebt niet alleen met zand te maken, maar ook met grote hoeveelheden water. Die waterbalans moet kloppen, zodat waterstanden en waterkwaliteit in het gebied goed blijven.”

Naar verwachting wordt er wekelijks tussen de 8.000 en 10.000 kubieke meter zand verplaatst.

Zorgvuldige route en uitvoering
De leiding krijgt een tracé van ongeveer zes kilometer en loopt grotendeels over gronden binnen het plangebied. Op meerdere plekken kruist de leiding wegen en paden. Bij het bepalen van de route is nadrukkelijk gekeken naar het beperken van hinder.

“Je kunt zo’n leiding niet zomaar van A naar B leggen,” zegt Sven Erik. “We hebben gezocht naar een route die technisch haalbaar is én zo min mogelijk impact heeft op de omgeving. Daarbij hebben we ook geluisterd naar de mensen die daar wonen.”

Bij de kruising van het Kerkepad en de Middelberterweg gaan we met de leidingen onder de grond door met gestuurde boringen. Bij de kruisingen met de Kooilaan en de Hoofdweg kiezen we ervoor om over de wegen heen te gaan (overkluizingen noemen we dat), zodat de bereikbaarheid en toekomstige ontwikkelingen van het gebied gewaarborgd blijven.

De inzet van pompen (boosterstations) langs het leidingtraject  is beperkt. Deze mogen alleen op voldoende afstand van woningen worden geplaatst om geluidsoverlast te voorkomen

Werk met impact
“De werkzaamheden komen dichter bij bestaande dorpen zoals Engelbert en Middelbert,” aldus Sven Erik. “Daar zijn we ons zeer van bewust. We blijven daarom in gesprek met de omgeving en voeren het werk zo zorgvuldig mogelijk uit.”

Voorbereiden op de toekomst
In De Eems wordt het zand gebruikt om het gebied op te hogen en geschikt te maken voor woningbouw. De ondergrond is van nature slap, waardoor eerst een periode van voorbelasting nodig is. “Door het gebied tijdelijk te belasten met zand, versnellen we de zetting van de bodem,” legt Sven Erik uit. “Zo voorkomen we problemen in de toekomst, zoals verzakkingen van wegen en ondergrondse infrastructuur.”

De totale operatie duurt meerdere jaren. Jaarlijks kan ongeveer 300.000 tot 400.000 kubieke meter zand worden verplaatst.

Stap voor stap naar een nieuwe wijk
Het zandtransport is een belangrijke stap in de ontwikkeling van De Eems. Waar nu nog weiland ligt, ontstaat de komende jaren een nieuwe woonwijk. “Het is een complexe puzzel van techniek, planning en omgeving,” besluit Sven Erik. “Maar hiermee leggen we een solide basis voor de volgende fase van plangebied Meerstad.”