Zorgen voor de zandbak

Dit is een artikel uit MeerstadNieuws editie 7

Vanuit de directiekeet Meerstad aan de Kooilaan coördineren directievoerders Rubert Bruining en collega Niels Kruyt de uitvoerwerkzaamheden voor het toekomstige plas-drasgebied. Nu is het nog een enorme zandvlakte of ‘de zandbak’ zoals ze hun huidige werkterrein liefkozend noemen. Rubert leidt ons rond in de 4x4.

De xl-bouwkeet aan de tijdelijke bouwweg is niet te missen in het niemandsland. Een schoenborstel bij de voordeur, zand op de vloer, kaarten op alle wanden, werkschoenen en laarzen in de hoek, oranje jassen en witte helmen aan de kapstok. We bevinden ons duidelijk in het epicentrum van de uitvoeringsbegeleiding.

Na een korte uitleg in de keet, hijst Rubert zich in het oranje en gaan we naar buiten. Naar de zandbak voor volwassenen.

Zoeven over het rulle zand
Wegen zijn er niet op de nu nog enorme zandvlakte, dus neemt hij de 4x4 om de fotograaf en verslaggever rond te leiden. Rubert kijkt even naar rechts: “Nemen we de veilige of avontuurlijke route?... Ik denk dat het wel gaat.” Een seconde later zoeven we over het rulle zand, op weg naar het toekomstige plas-drasgebied.

Huizenhoge dumpers
We stappen uit op een tijdelijke verhoging in de zandwoestijn, een soort schiereiland waar vijf kranen en evenveel huizenhoge dumpers (buitenmodel kiepwagens) grond verzetten. Het zand is afkomstig uit het Woldmeer, dat uiteindelijk twee keer zo groot wordt. Zoveel zand is wel een cadeau, in de provincie die vooral bekendstaat om haar klei. “We zitten hier op een uitloper van de Hondsrug, er is nauwelijks klei.”

Een waar vogelparadijs
Het is nu nog moeilijk te bevatten, maar over een paar jaar is dit veertig hectare plas-drasgebied: een weelderig natuurcompensatiegebied en een waar vogelparadijs. Een ander voordeel van het plas-drasgebied is dat het beheer extensief is, onder meer door het riet dat als biologisch filter fungeert. “Als je hier over een paar jaar langs fietst, zie je niet hoe enorm veel werk hier is verzet.”

Of dat niet jammer is?

“Nee hoor. Dan is het namelijk zo uitgevoerd als het is bedacht. Dat is onderdeel van ons werk. Het gaat om het eindresultaat.”

Grond wordt herbruikt
Om een indruk te geven van dat ‘onzichtbare’ werk: in 2025 is 250.000 kuub zand verplaatst voor de woongebieden in Harksteder Broeklanden. Voor het creëren van het plas-drasgebied wordt 1,2 miljoen kuub grond verzet.

De 4x4 vervolgt z’n weg over de oevers van het toekomstige Woldmeer, langs grote bulten grond die is vrijgekomen bij het grondverzet. Dat is gunstig, want die kan later weer worden herbruikt als teelaarde voor bermen en parken. “Zo hebben we eigen depots en zijn we aardig zelfvoorzienend. We werken met een gesloten grondbalans: we voeren niets af en verwerken alles weer.”

Stacaravan van een zelfbouwer
Van het nog te ontginnen land komen we weer in de bewoonde wereld. We rijden inmiddels door De Zeilen, de nieuwste wijk van Meerstad, waar sommige huizen al zijn betrokken en op een ander perceel naast een woning-in-wording een stacaravan staat van een zelfbouwer. Stratenmakers leggen een nieuw voetpad aan, een heimachine is bezig bij de Sluisbrug.

Rubert ziet Meerstad met de dag veranderen. “Het is toch ook fascinerend. Dit was ooit allemaal weiland en het wordt woongebied.”

Rubert is inmiddels vijf jaar betrokken bij Meerstad. Het is bijzonder om onderdeel te zijn van zo’n omvangrijk meerjarenproject. “Mijn collega gaat straks met pensioen en ik zal dat hier hoogstwaarschijnlijk ook halen.”

Een raster van draden
We stappen uit nabij de voormalige roeibaan. Lopen over de verende bodem naar de rand van een meertje dat uiteindelijk bij het Woldmeer zal worden betrokken. De steenbestorting breekt de golven, maar over niet al te lange tijd staat dit ook onder water. “De komende maanden planten we hier het riet in. Om ervoor te zorgen dat het niet meteen wordt opgevreten, plaatsen we een raster van draden, met een blinkertje eraan dat de ganzen afschrikt.”

Wie hier gaat wonen, houdt van de natuur en de elementen. Maar het water zal in goede banen worden geleid. Waterberging voor de provincie wordt een andere grote kwaliteit van het Woldmeer. “Als Groningen onder dreigt te lopen zoals in 1998 dan kunnen we hier over de hele oppervlakte een halve meter water bergen. Dat is ruim anderhalf miljoen kuub water.”